alıntıdır.

1) “**** Dumrul Hikayesi” ile ilgili olarak aşağıdaki bölümleri uygun şekilde doldurunuz.(5×3)

*Hikayenin unsurları:
…………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………
…………………………………………………………………………………………………
*Hikayenin olay örgüsü:
…………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………
…………………………………………………………………………………………………
*Hikayedeki destan unsurları:
…………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………… ………
*Hikayenin teması:
…………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………
…………………………………………………………………………………………………
*Hikayede Dede Korkut’un rolü:
…………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………
…………………………………………………………………………………………………
2)Aşağıdaki cümlelerde yer alan boşlukları uygun şekilde doldurunuz.(10×1)

*Cemşid ü Hurşid mesnevisi, …………………….…….tarafından yazılmıştır.
*Dede Korkut Hikayeleri………… . yüzyılda derlenip yazıya geçirilmiştir.
*Tasavvufun asıl amacı insanı olgunlaştırmak ve onu ……………………….…..yapmaktır.
*Tasavvufta önemli olan Allah aşkıdır.Buna da ………………………………denir.
*Allah dışındaki her şeye yani çokluk (kesret) alemine …………………………denir.
*Vesilet’ün Necat, ………………………………………tarafından yazılmıştır.
*Kutadgu Bilig,……………………….lehçesiyle yazılmıştır.
*…………………………………………..,Türkçenin ilk sözlüğüdür.
*Allah’a ulaşıp Allah’ta yok olmaya veya Allah’ta beka bulmaya ………………………………..denir.
* Divan edebiyatında sevilinin yan bakışına …………………………….denir.

3. Yazılı edebiyat dönemine ait aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? (10)
A) Metinlerde Türklerin Çinlilerle ilişkisi de anlatılmıştır.
B) Köktürk Yazıtları 1. Köktürk Devleti Döneminde dikilmişir.
C) Uygur metinleri dini ağrlıklıdır.
D) Köktürk YazıtlarıTonyukuk, Kül Tigin ve Bilge Kağan adına dikilmiştir.
E) Yazılı dönem eserlerinde edebi bir dil kullanımıştır.

4.Gazel ve mesnevi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? (10)
a) Gazelde aşk ve güzellik konusu; mesnevide ise öğretici, dinî, ahlâki konular işlenir.
b) Gazellerin kafiye örgüsü aa / ba / ca… şeklindedir,
Mesnevide her beyit kendi arasında kafiyelidir.
c) Gazel aruzun uzun kalıplarıyla, mesnevi ise kısa kalıplarıyla yazılır.
d) Gazelde beyitler arasında konu birliği olmayabilir; mesnevide vardır.
e) Gazelde beyit sayısı sınırlı değildir, mesnevide ise beyit sayısı sınırlıdır.

5. İslamiyet öncesi Türk şiiri ile İslamiyet sonrası Türk şiirini nazım şekli, nazım birimi, kafiye şeması, ölçü, tema, dil ve ses, zihniyet yönlerinden karşılaştırınız. (20)

6. “Çıkarmak etseler tenden çekip peykanın ol servin ten:vücut, can peykan: okun ucundaki demir servi: sevgili
Çıkan olsun dil-i mecruh, peykan olmasın ya Rab” dil-i mecruh: yaralı gönül

Yukarıdaki beyti nesre çevirerek bu beyitte anlatılanlardan hareketle tasavvuf anlayışını dile getiriniz. (20)

7. “Geceyle bir durgunluk oldu suda

Yukarıdaki beytin ölçü ve kafiyelerini bulunuz. (10)

8. Yukarıdaki beyitte kullanılan edebi sanatı bularak açıklayınız. (5)

2. “Divan-ı Lugatit Türk’ün yazılış amacını nedir?
( 5 p )

3. Dini tasavvufi Türk edebiyatının ilk temsilcisini ve eserini yazınız.(5 p)

İkilikten usandım
Aşk donuna donandım
Derdin hanuna kandum
Dermanım, yağma olsun (Y. EMRE)
4. Yukarıdaki dörtlüğü şekil yönünden inceleyiniz. (10 p)

5. Yukarıdaki dörtlükten hareketle Yunus’un şiir dili hakkında bilgi veriniz. ( 10 p )

6. Yunus’un aşk anlayışını açıklayınız. (10 p)

“Acep bu derdümün dermanı yok mı
Ya bu sabr itmegün oranı yok mı”
7. Yukarıdaki beyitte geçen edebi sanatları açıklayınız. (10 p)

8. Dede Korkut Hikayeleri’nin dil ve anlatım özellikleri hakkında bilgi veriniz. (10 p)

9. Dede Korkut hikayelerindeki kadın tipinin özelliklerini yazınız. (10 p)

10. Dede Korkut Hikayeleri’nin edebiyatımız açısından önemini yazınız. (10 p)

KOŞUK
“Türlü çeçek yarıldı (Türlü çiçekler açıldı)
Barçın yadhım kerildi (İpek kumaştan yaygı serildi)
Uçmak yeri körüldi (Cennetin yeri görüldü)
Tumluğ yana kelgüsüz” (Kış gene gelecek değildir)

İLAHİ MESNEVİ
Akar sulayın çağlaram Allah adın zikr idelüm evvelâ
Detlü cigerüm dağlaram Vacip oldur cümle işte her kula
Şeyhüm anuban ağlaram
Gel gör beni aşk neyledi Allah adı olsa her işin öni
Hergiz ebter olmaya anun sonu

11. Yukarıdaki şiirlerden hareketle İslamiyet öncesi Türk şiiri ve İslami dönem Türk şiiri arasındaki benzerlikleri; nazım birimi, nazım şekli, ölçü, dil ve ses yönünden de farklılıkları yazınız. ( 10 p )

BENZERLİKLER:

FARKLILIKLAR:

NAZIM BİRİMİ

NAZIM ŞEKLİ

**ÇÜ

DİL ve SES

12. “Fenafillah” nedir? (5 p)

2-Aşağıdakilerden hangisi İslâmi Dönem ilk dil ve edebiyat ürünlerinden değildir?
A)Divan-ı Hikmet B)Atabetü’l Hakâyık C)Kutadgu Bilig D) Divan-ü Lügati’t-Türk E)Orhun Abideleri

3- Mutasavvıf şairlerin şiirlerinde “Allah” anl***** gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
A)Âşık B)Kadeh C)Maşuk D)Sâki E)Meyhane

4- İslâmiyet öncesi Türk Edebiyatında, eski Türklerin ölenler için düzenledikleri…………………….. törenlerinde okunan yas şiirlerine ……………. Denilmiştir.Bunlar Halk edebiyatındaki………………………… ve Klâsik edebiyattaki ………………….türlerinin ilk örnekleri sayılır.
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A)Sığır-yuğ-mersiye-ağıt B)Yuğ-sagu-ağıt-mersiye C)Yuğ-sagu-ağıt-methiye D)Yuğ-ağıt-sagu-sav E)Şölen-ağıt-sagu-gazel

5- Aşağıdakilerden hangisi “gazel”in özelliklerinden değildir?
a)Bu şiirlerde daha çok sevgi, aşk konuları işlenir. b)Beyit ve aruz ölçüsü vardır.
c)Uyak düzeni aa, bb, cc …. şeklindedir. d)Arapça, Farsça kelimeler kullanılır.
e)Anadolu’da ilk kez gazel yazanlardan biri Hoca Dehhani’dir.

6- “11. yüzyılda yazılan ilk İslami eserlerdendir. Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılan eser Türkçe’nin ilk gramer kitabıdır. Sözlü eserlere ulaştığımız kaynak bir kitaptır. Kaşgarlı Mahmut’un bu eseri yazmasındaki amacı Araplara Türkçeyi öğretmektir.” Burada adı geçen eser aşağıdakilerden hangisidir?
a- Muhakemetü’l Lügateyn c. Risaletü’n Nushiyye
b- Divan-ı Hikmet d. Mesnevi
e-Divan-ı Lügatit Türk
7- Aşağıdakilerin hangisinde bilgi yanlışlığı vardır?
A. Kutadgu Bilig Türk Edebiyatında ilk mesnevidir.
B. Atabetü’l Hakayık “Hakikatlerin Eşiği” anl***** gelir.
C. Dini – tasavvufi konular hem divan edebiyatında hem de halk edebiyatında ele alınır.
D. Divan-ı Hikmet edebiyatımızda ilk siyasetnamedir.
E. İslami dönem eserlerinde hem aruz hem de hece ölçüsü kullanılır.

8- “Arz-ı hal etmeye seni tenha bulamam
Seni tenha bulıcak kendimi asla bulamam” şiirin türü, açıklaması nedir?

9- Mantıku’t tayr ve Cemşid ü Hurşit hakkında bilgi veriniz.

10- Kaside türünün özelliklerini yazınız.

1. A. Aşağıdaki kavramları tanımlayınız. (10p.) 

1. B. İslamiyet öncesi Türk şiiri ile İslamiyet sonrası Türk şiirini karşılaştırınız. (20p.)

1. C. Tasavvuftaki aşk anlayışı hakkında bilgi veriniz. (10p)

1. D. Aşağıdaki boşlukları doldurunuz. (12p)
   1. 1. Göktürk Yazıtları, ………………………., ……………………….., ……………………… adına dikilmiştir.
   2. 2. İslamiyet öncesi Türk edebiyatı, ……………………………….. ve …………………………… olmak üzere ikiye ayrılır.
   3. 3. Hun hakanı Mete’nin doğumu ve maceralarının anlatıldığı destan …………………………dır.
   4. 4. Türk edebiyatının bilinen ilk yazarı …………………………………. dir.
   5. 5. Karahanlılar …………………….. alfabesini kullanmışlar ve ……………… kullanmışlarıdır.
   6. 6. Tasavvufun asıl amacı insanı olgunlaştırmak ve ……………………………….yapmaktır.

1. E. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız. (Her biri 4 puandır.)

1. 1. Aşağıdakilerden hangisi eserlerinde tasavvufi konuları işlememiştir?
   1. Âşık Paşa                 D. Yunus Emre
   2. Hoca Dehnani           E. Kaygusuz Abdal
   3. Mevlana

1. 2. Aşağıdakilerden hangisi “ilahi”nin özelliklerinden değildir?
   1. Divan edebiyatı nazım şeklidir.
   2. Uyak düzeni abab cccb dddb… şeklindedir.
   3. Dini konular işlenir.
   4. Son bölümde şairin adı geçebilir.
   5. Genellikle 8’li hece ölçüsü kullanılır.

1. 3. Aşağıdakilerden hangisi “gazel”in özelliklerinden değildir?
   1. Bu şiirlerde daha çok sevgi, aşk konuları işlenir.
   2. Beyit ve aruz ölçüsü vardır.
   3. Uyak düzeni aa, bb, cc …. şeklindedir.
   4. Arapça, Farsça kelimeler kullanılır.
   5. Anadolu’da ilk kez gazel yazanlardan biri Hoca Dehhani’dir.

1. 4. “Dini – tasavvufi Türk edebiyatı temsilcilerindendir. 13. yüzyılda yaşamış ve halka halk diliyle seslenmiştir. En önemli eserleri Divan ve Risaletü’n – Nushiyye’dir.” Burada adı geçen şair aşağıdakilerden hangisidir?
   1. A. Yunus Emre                         D. Taptuk Emre
   2. B. Hacı Bektaşi Veli                   E. Şems-i Tebrizi
   3. C. Mevlana

1. 5. Aşağıdakilerden hangisi İslami dönem eserlerinden değildir?
   1. Kutadgu Bilig                        D. Divan-ı Hikmet
   2. Göktürk Yazıtları                   E. Divan-ı Lügatit Türk
   3. Atabetü-l Hakayık

1. 6. “11. yüzyılda yazılan ilk İslami eserlerdendir. Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılan eser Türkçe’nin ilk gramer kitabıdır. Sözlü eserlere ulaştığımız kaynak bir kitaptır. Kaşgarlı Mahmut’un bu eseri yazmasındaki amacı Araplara Türkçeyi öğretmektir.” Burada adı geçen eser aşağıdakilerden hangisidir?
   1. A. Muhakemetü’l Lügateyn                    D. Risaletü’n Nushiyye
   2. B. Sekiz Yükmek                                   E. Mesnevi
   3. C. Divan-ı Lügatit Türk

1. 7. Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Yesevi’nin özelliklerinden değildir?
   1. Tasavvufun temellerini atmıştır.
   2. En önemli eseri Divan-ı Hikmet’tir.
   3. Yesevilik tarikatının kurucusudur.
   4. Değişik coğrafyalara gönderdiği öğrencileri sayesinde tasavvuf yayılmıştır.
   5. Şiirlerinde aruz ölçüsünü kullanmıştır.

1. 8. Aşağıdakilerden hangisi Kutadgu Bilig’de geçen isimlerden değildir?
   1. Aytoldı                    D. Odgurmuş
   2. Küntoğdı                 E. Ögdülmiş
   3. Tonyukuk

1. 9. Aşağıdakilerin hangisinde Türklerin kullandığı alfabeler sırasıyla verilmiştir?
   1. Göktürk-uygur-kiril-arap-latin
   2. Uygur-göktürk-arap-latin-kiril
   3. Göktürk-uygur-arap-kiril-latin
   4. Göktürk-kiril-uygur-arap-latin
   5. Göktürk-arap-uygur-kiril-latin

10. Türk edebiyatının ilk yazılı eserleri aşağıdakilerden hangisidir?

1. Oğuz Kağan Destanı
2. Göktürk Metinleri
3. Uygur Metinleri
4. Kutadgu Bilig
5. Manas Destanı

11. Yunus Emre ile Mevlana arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?

1. İşledikleri konu
2. Kullandıkları dil
3. Yaşadıkları dönem
4. Sonraki dönemleri etkilemeleri
5. Hoşgörü

12. Aşağıdakilerin hangisinde bilgi yanlışlığı vardır?

1. Kutadgu Bilig Türk Edebiyatında ilk mesnevidir.
2. Atabetü’l Hakayık  “Hakikatlerin Eşiği” anlamına gelir.
3. Dini – tasavvufi konular hem divan edebiyatında hem de halk edebiyatında ele alınır.
4. Divan-ı Hikmet edebiyatımızda ilk siyasetnamedir.
5. İslami dönem eserlerinde hem aruz hem de hece ölçüsü kullanılır.

Başarılar dilerim.

SERPİL EKER